ikusmen eza

ume itsuen orkestra

Gero eta, lege, pretakuntza eta material gehiago dugu. Magisteritzako eskolak gero eta osatuagoak daude, baina eskolak gehienetan ez daude prestaturik ezgaitasun bat duen umeekin aritzea.
Irakasle moduan aritzen zarenean eta ezgaitasun bat duen ume bat zure klasera etorriko dela jakiterakoan lehenego erantzuna beldurrezkoa izaten da. Jakingo dut ume horren beharrizanak asetzen?
Hau gertatzen da, eskolan, ume hauekin nola lan egin behar dugun ez digutelako erakusten. Baina ez dugu ostopo bat bezala ikusi behar, ume bat da eta edozein ume bezala sentimenduak eta beharrizanak izango ditu.

Ume guztiak bezalaxe ezagutu behar dugu, berarekin nola lan egin ahal dugun jakiteko, lasai egon behar gara.

Ikusmen urritasuna duen ume batekin aritzen garenean, ikusi behar dugun lehenengo gauza urritasuna izango da. Orokorrean, bi mota daude: Alde batetik, guztiz itsuak diren pertsonak edo argi edo itzal bat ikusten duten pertsonak. Bestetik, ikusten dutenak baina gauzak handiturik eman behar zaie eta betaurrekoak funtseskoak izango dira.
Ume itsu batengan pentsatzen dugunean, gure burua momentu horretan ikusmenarik gabe imajinatzen dugu. Baina, jaoitzetik itsua den umea ez dauka guk eduki ahal dugun pertzepzioa. Beraiek txikitatik estimulu desberdinak lotzen joan dira hauei koherentzia eta esanahia eman arte. Bestetik, ikusmen gutxiko pertsonak errealitatea deformartuta, urrutiko gauza bat bezala ikusiko dute.

Haur hezkuntzako umeek, jakintzaren oinarriak berenganatuz doaz. Ikusten duen ume batek, gauzak ezagutu ahal ditu ikusmenaren bitartez harreman zuzena eduki barik, baina ikusmen urritasuna duen ume batek harremanetan ez bada jartzen bere inguruarekin, egongo ez balitz bezala izango da.
Gaur egun, ordenagailuak edo teknologia berriak urritasunak dituzte umeentzako oso baliogarriak dira. Besteek egiten dituzten gauzak beraiek egiteko balio zaizkie, holan, eskolako porrota ekiditzen dugu. Nahiz eta, pantaila ez ikusi, lan egiteko, jolasteko eta komunikatzeko tresna bat da. Oso ondo dagoen joku interaktibo bat "La pulga leocadia" da.

Argi eduki behar duguna da; ikusmen urritasuna duen ume batek, ez dela tontoa, ez alferra. Beraz, besteek egiten dituzten gauzak egin dezakete baldin eta berarentzako egokiak diren tresnak eskuragarri jartzen badizkiogu.


Bukatzeko, aholku batzuk jarriko ditut ume hauei lagundu ahal izateko:
-Lehenik eta behin, ez diogu beldurrik eduki behar. Lehenengo ume bezala ikusi behar dugu eta geroago beharrizanak dituen ume bat bezala. Pentsatu behar dugu, seguruenik berak guk baino beldur bera edo gehiago edukiko duela.


- Material edo tresneriari ere, ez diogu beldurrik izan behar, umearentzako baliogarria izateko konponbide bat egongo delako.


- Gauzak lehenengo azaldu behar zaizkio, zer diren, zertarako balio duten... Gogoratu, besteentzako ezaguna izan daitekeen objetu bat berarentzako ezezagunza izan daitekeela.


- Denbora gutxian ez dugu emaitz handirik espero behar. Gozatu behar dugu irakasten ari garenari buruz, holan, berak ere gozatuko du.


- Ariketa errezenatik hasi, gauzak ondo egin dezakeela ikus dezan.


- Bera ez dagoenean bere buruan jarri baina berarekin zaudenean, utsi berari sentimenduak adierazten.


- Ez jakintzaren aurrean ez izan beldurrik, beste irakasleei galdetu.


- Zailtasunen aurrean pazientzia eduki.


- Azkenik, gure helburua umea autonomoa izatea da, beraz ez diogu gauzak emanak eman behar. Berak gauzak bakarrik nola egiten diren jakin behar du.

Informazio gehiago eta zehatzagoa aurkitu ahal duzue web orri honetan:
http://observatorio.cnice.mec.es/modules.php?op=modload&name=News&file=article&sid=322

ez gaitasun motorea

Aldez aurretik, ezgaitasun motorea daukan ume batekin lan edo harremanetan jarriko garenean jakin behar dugu pertsona horrek pasatzen ari dena oso zaila dela eta maila psikologikoari garrantzi handia eman behar diogu.
Ezgaitasun bat duen pertsona baten ebaluazioa egiten dugunean, ez dugu kontuan hartu behar dituen ezgaitasunak, baizik eta, bere gaitasunak.
Honelako kasu baten aurrean gaudenean, pertsona eta familia ezagutu behar dugu, argi uzteko guk egingo dugun lana zein izango den, hau da, familia orientatu. Gainera, familiarekin harreman zuzena izatea oso garrantzitsua da umearen garapenerako. Familiak asko lagunduko digu, beraiek izango dira umeari buruzko informazio zehatzena eman ahal digutenak, baina komenigarria izango litzateke osasun informazioa edukitzea, bai fisikoki, bai psikologikoki.
Ez gaitasun motorea duten haurrekin, lortu nahi ditugun helburuak hurrengoak izango litzateke:
- Bere izaera soziala izatea.
- Ahal den autonomia maila lortzea.
- Higienea.
- Besteekin harremanetan jartzea.
- Baiezkorrak diren izaera hartzea ez ezkorrak.
- Azkenik, ahal den zoriontsuen izatea.

Egin beharreko gauza bat da; beti gauzak modu errealista batean begiratu, batez ere, umea eta familiak esperantza faltsuak ez izateko.
Gai hau aukeratu izan dut, orain dela egun batzuk irakurri nuelako artikulu bat, non, Andaluziako ume batek deskriminatuta izan zela ezgaitasun motore bat izategatik.
Umea behar batzuk ditu eta gelan dago altzairu bat izango balitz bezala, inolako laguntzarik gabe.
Egoera hau salatzeko idazten ari naiz. Zeren, tristeena da, ez dela egoera bakarra, leku guztietan ikusi ahal dugun egoera da.
Horregatik, honekin gutxi gorabehera irakasleak izango garenean ze jarrera mota edukiko behar dugun azaltzea izan da nire helburua, batez ere, errespetua edukitzea, mesedez!!

Hona hemen madrilen eginiko bidio bat ezgaitasun motoreari buruz:

ENTZUMENAREN TESTA

Aurreko artikulu batean, entzumenezko arazoei buruz hitzegin genuen, eta hauetaz, lehenbailehen konturatzea garrantzi handia zeukala, horretarako hurrengo informazioa baliogarria izan dadila espero dut.

Entzumenezko arazoak ez dira argiak izango 12-18 hilabeterarte, suposatzen denean umeak bere lehenengo hitzak esaten hasi behar den momentuan.
Askotan, ume txikietan arazo hau antzematea zaila izaten da, gehienetan bere inguruari erantzuten diote ikusmena eta ukimenaren bitartez. Horrekin, entzumenaren arazoa izkutatzea lortzen dute.

Beraz, lehen bailehen arazo hau aurkitu ahal izateko, gurasoek erantzun ahal duten test batekin baliatu naiz.

0-4 hilabete bitartean:
a) Zure haurtxoak izutu egiten da soinu gogor bat entzutean ( txakur baten saunka, ohiuak, txaloak...) ?
b) Zure haurtxoa soinu gabeko logela batean lo egiterakoan, soinuak edo abotsak entzuterakoan esnatzen edo mugitu egiten da?
c) Haurtxoa negarrez badago, lasaitu egiten da zure abotsa entzuterakoan edo musikaren bitartez?
d) 3-4 hilabete bitartean, haurra burua edo begiak mugitzen ditu soinua dagoen lekura?
e) Haurtxoa bere amaren abotsa besteetatik desberdintzen du?

4-8 hilabete bitatean:
a) Soinuen aurrean begiak eta burua mugitzen du?
b) Soinu gabeko gela batean, aurpegiko adierazpena ikusten zaio edo begiak zabaltzen ditu zerbait entzuterakoan?
c) Gustokoak ditu soinuak ateratzen dituzten jostailu eta objetuak?
d) 6 hilabeterekin ahoaren soinuak egiten ditu jendeak hitzegiten dionean?
e) 6 hiabetekin zezeltzerakoan (balbuceo) 4 soinu desberdin egiten ditu?

8-12 hilabete bitartean:
a) Haurtxoa azkar eta zuzen buelta ematen da objetu batek soinua ateratzerakoan, bere izena entzuterakoan...?
b) Haurtxoaren abotsa igo eta jaitsi egiten da zezeltzeakoan?
c) B, p, g, m-ren soinuak egiten ditu?
d) Haurtxoak musika gustokoa duela dirudi, mugitzen edo abesten duelako?
e) EZ hitza ulertzen du?

Test honen antzekoa, medikuek erabiltzen dute orokorrean ume baten entzumenezko arazoak ikusi ahal izateko. Nire helburua zen; noizbaiten ume baten aurrean nolabaiteko zalantzak badituzue entzumenaren aldetik, test hau eginez, zuen kexka kendu ahal izatea. Horretarako, galdera guztietatik , 1-2 galderen erantzuna ez izaten bada medikura joatea komentatzera izango litzateke komenigarriena, badaezpada. Test orokor bat da beraz nahiz eta nahiko fidegarria izan, hutsak ere izan ahal ditu.

ENTZUMENAREN GAIGABEZIA

1000 jaioberrietatik hiruzpalau entzumenezko ezgaitasun larriak izaten dituzte. Honen eragileak zenbait izan daitezke. Alde batetik, kasu guztietatik erdien eragilea gutxi gorabehera genetikoa izaten da.
Entzumenaren galkuntza herentziazkoa izatean, ez du esan nahi gurasoek entzumen ezgaitasuna izatea, zeren, %90 guraso entzuleetatik jaiotzen dira, beste familiarteko batetik heredatzen dute. Gurasoek, soilik, geneen eramatzaileak dira.

%20-30 kasuetan, ezezeguna izaten da entzumenaren galkuntza.
Haurdunaldiko gaixotasunak % 5-10 rreko kasuak azaltzen dizkigute. Hauen artean, zoldurak, errubeola, zitomegalobirusa, herpesa, sifilisa, toxinak kontsumitzea izaten da gaigabezi honen eragilea. Haur goiztiarretan, arriskua handiagoa da.
Umea jaio ondorengo urteotan, kontuz ibili behar da. Urte hauetan, buruan traumak edo infekzioak izatea, adibidez, meningitisa, elgorria edo baricela, betiko entzumena galtzea sortu dezakete.
Adi egon behar da, zeren, zenbait botika arazo honen eragileak ere dira, adibidez estreptomizina eta honen eratorriak.

Askotan, ez zaio garrantzi handirik ematen otitisari baina, nahiz eta, askotan infekzio ahul bat izatea, denboralki edo betirako galdu daiteke entzumen zati bat, ondo sendatzen ez bada.

Haurtxoaren entzumenaren defizita antzematea zaila izaten da. Kasu gehienetan, gurasoek izaten dira arazo hau ikusten duten lehenengoak, %10 pediatrak izaten dira eta % 15 a beste osasun zerbitzu batzuk izaten dira.

Umearen garapenaerako, zailtasun hau, ahal den lasterren nabaritzea oso garrantzitsua da.

Espero dut entzumen gaigabeziari buruz zertzobait gauzak azaldu izana eta honekin informazio gehiago edukitzea, praktiketan gaiari buruz liburu oso interesgarri bat zegoela komentatu zidaten "Alumnado con grave discapacidad auditiva en Educación Infantil y Primaria".

HIZKUNTZAREN ATZERAPENA

Ikusten badugu ume batek bere adineko ume gehienak bezala hitzegiten ez duela, hasi ahal gara pentsatzen, ume horrek hizkuntzaren atzerapen bat duela, baina beste ezaugarri batzuk izan behar ditugu kontuan.

Alde batetik, 12-15 hilabete bitartean hitz sinpleak esaten ez baditu.
Bestetik, zenbait hitz sinple ulertzen ez baditu, adibidez, EZ edo GELDI 18 hilabetekin.
Azkenik, hiru urte bete dituen ume batek, esaldi laburrekin hitzegiteko gai ez denean edo 4-5 urterekin historia sinple bat adierazteko gai ez denean hizkuntzan atzerapen bat duen haur baten aurrean kokatzen gara.

Hizkuntzaren atzerapenaren eragilea, zenbait izan daitezke, haurrak ondo ez entzutea, garapen geldoa izatea eta adimenean atzerapen bat izatea, eragile arruntenak izaten dira.
Bikiak izatea, gizarte harremanetan parte ez hartzea, autismoa, haurrak hitzegin ez badu nahi edo burmuinean paralisi bat edukitzea izan ahal dira atzerapenaren beste kausa batzuk.

Aipatu behar da, kasu batzuetan, umea elebiduna bada, hau da, etxean bi hizkuntza hitzegiten direnean, hizkuntzaren jabekuntza motelagoa izan daiteke, burmuina lan gehiago egin behar duelako.

Hizkuntzan atzerapen bat duela antzematen dugunean, ez gara larritu behar, askotan ez da beharrezkoa tratamendu bat jartzea, ume batzuk beste batzuk baino denbora gehiago behar dute hitzegiten hasteko baina hori ez du esan nahi atzeratuak daudenik.

Arazoa larriagoa bihurtzen bada, hartu ahal den erantzuna terapeuta batengana joatea tratamendu bat jartzeko izango da. Mediku honek, haurrari lagundu ahal dio hobeto eta gehiago hitzegitera eta baita umeak ikas dezan besteak entzutea edo besteen ezpainak irakurtzen.
Bestetik, psikologoak, audiologoak, gizarte langileak.. ere lagundu ahal diote.