AUTISMOARI BURUZKO AZTERKETA BAT

Aurreko artikuluan autismoari buruz hitz egin dugu, autismoa zer den, ezaugarriak, kausak...
Baina orain dela aste bat, artikulu oso interesgarri bat irakurri nuen, non, jaiotzerakoan autismoa antzeman daitekelari buruzko ikerketa bat egin dute. Salamankako unibertsitatean, hezkuntzako fakultateak, ikerketa bat egin du. Ricardo Canal izan da honen koordinatzailea.

Ikerketa honen bitartez, lortu egin dute bost-sei hilabete dituzten umeetan autismoaren patologia aurkitzea.
Esperientzia, Zamoran eta Salamankako pediatrekin eraman da aurrera eta erantzun oso baiezkorrak izan ditu, honen finantziaketa 6000 eurokoa izan da.

Metodoa, test bat da 23 galderaz osatua. Galdera hauen bitartez, pediatrak kontsultaren erdi ordu batean jakin ahal du ume horrek duena autismoa den ala ez.
Orain arte, oso zaila zen diagonostikoa egitea eta oso garrantzitzua zen lehenbailen gaixotasuna detektatzea.
Inkesta martxan jarri denetik, aurkitu diren kasuak gehiago izan dira, horrela, tratamendua hasieratik jarri daiteke beraien komunikazio arazoa konpondu ahal izateko besteen artean.

Salamankan eman den aurrerakuntza oso handia izan da. Orain arte ia ezezagunza zen transtorno hau. Gainera, informazio honekin ateak zabalik usten ditu autismoari buruzko ikerketa gehiago egiteko eta sendagail bat aurkitzeko.

Aurkikuntza hau oso garrantzitsua da ,bai, osasun mailan ,bai, hezkuntza mailan. Horregatik, berri hau zuekin konpartitzea garrantzitsua dela uste dut gainera baliogarri izatea espero dut.

Artikulua hemen aurkitu ahal duzue.


autismoaren ezaugarriak

AUTISMOA

Autismoa burmuinaren trastorno bat da.Pertsona hauek besteekin komunikatzeko zailtasunak izaten dituzte. Normalean,ez dute pertsonak begietara begiratzen, ez dute asko hitzegiten, jolasteko modua desberdina izaten da eta ekintzak behin eta berriro errepikatzen dituzte.
Autismoen ezaugarriak aldatu daitezke pertsonaren arabera. Haur batzuetan, txarragoak izaten dira. Orokorrean, autismoaren ezaugarriak hurrengoak dira:
- Ikusmen harremanak eta laztanak ekiditzen dituzte.
- Soinuei eta ahotsei ez diete erantzuten.
- Ez du hitzegiten edo hizkuntza ez du modu egokian erabiltzen.
- Aurrera eta atzerakako mugimenduak egiten ditu eta golpeak ematen dizkio bere buruari.
- Objetu baten zatiak zuzen begiratzen ditu.
- Gorputz lenguaia ez du ulertzen.
- Ordena eta errutina garrantzi handia dauka berarentzako.
- Bere aurpegia ez dauka adierazpenik eta abotsan tonu bera erabiltzen du.
- Arriskuari ez dio beldurrik eta bere buruari mina egiten dio.

Orokorrean autismoa antzematen dugu umea ibiltzen hasten denean,bere izaera arrunta ez dela ikusterakoan.
Autismoaren kasuak ez dira zehatzak. Batzuen ustez, genetikoa da. Besteen ustez, osasun arazoengatik edo umearen inguruneak sortu dezake.
Kasu gehienetan, autismoaren eragilea zein den ez da jakiten. Mutilak, neskak baino probabilitate gehiago dituzte.

Ume autista izatea ez du esan nahi atzerapen mentala izan behar duenik, haurraren arabera izango da. Batzuek gaitasun bereziak dituzte ,adibidez, matematikan.
Eskoletan dagoen jarrera, ume guztiak berdin tratatzea da, baina, hau ez da onuragarria. Ume bakoitzak deberdina da eta hezkuntza banakakoa izan beharko litzateke,ume bakoitzaren beharrei erantzun ahal izateko, hare gehiago, autismoa duten umeekin.
Eskoletan zenbait gauza egin beharko litzateke. Alde batetik, errutinak mantendu, ezuztekoak ez dituzte batere atsegin. Aldakuntzaren aurrean, lehendik ohitutzen joan behar dira.
Arauak, kontuz ezarri behar dira. Interesatzen zaizkion gaietatik irakasleak etekina atera behar du gauzak irakasteko.
Bestetik, ikusmen elementuei ondo erantzuten diote (ordutegi, eskema, lista,marrazki...) Hizkuntza zehatza eta sinplea izan behar da, umea nahastu ez dezan.
Irakaskuntza estrategia didaktikoak oso lagungarriak izan daitezke.
Oso garrantzitsua da, gela kanpoko eskolako langileak (gimnasia,ingeles,musika irakasleak, autobuseko gidaria...) umea eta trastornoa ezagutzea, umearen beharrizanei erantzun ahal izateko.
Azkenik, indarren borroka ekiditu behar da. Autoritatea ez dute ulertzen eta agindu bate aurrean, arroak eta burugogorrak jarriko dira. Horregatik, hau gertatu baino lehen gauzak lasaitzen jakin behar dugu.

Hona hemen gaiari buruzko bidio bat:

BULLYING

Bullying-a labur esanda, ikasleen artean beldutzea eta tratu txarrak ematea da.
Pertsona baten bizitza ifernu bihurtzea, ikastetxe guztietan ahulenen kontra etengabe jotzen zuen harroputza egotea, edota ia arlo guztietan ezberdina izateak ekartzen duen diskriminazioa ohiko egoerak dira eta askotan ikustezin bihurtzen zaizkigu.

Hala ere, portaera erasokor eta diskriminatzaile hauek oso ondorio larriak dituzte, bai jasaten dituztenengan eta baita eragiten dituztenengan ere, eta are gehiago adin txikikoak direnean, ondorio horiek bizitza osoan nabaritzen baitira.
Bullynga egoteko hurrrengo pausoak eman behar dira:
- Biktima bat egon behar da eta honeri erasotzaile bat oldartu behar dio.
- Bien arteko indarren artean desoreka bat egoten da.
- Behin eta berriro eta denbora luzean zehar akzio erasokorrak egotea.

Eskolako jazarpenean mota desberdinak daude:
a) Fisikoa: bultzakadak, ostikadak, hanka egitea...
b) Fisikoa ez dena: Alde batetik, irainak, telefono deiak, errumore faltsuak.., eta bestetik, alde batera uztea, gestu txarrak, mesprexua...

Bullyingaren edozein kasutan hiru partehartzaile egoten dira. Alde batetik, akosatzailea dugu, normalean fisikoki indartsuagoak direnak, antisozialak eta enpatiarik ez besteekiko.Hiru motatazkoa izan daiteke:
- Argia: Taldearen nagusia dena, bestei agintzen diena.
- Adimen gutxikoa: Autoestima nahiko baxua du eta biktimari zuzenki beldurtzen duena.
- Biktima-erasotzailea: Bera baino gazteagoak direnei erasotzen duen pertsona eta bera aldi berean besteengatik (ikaskideak, familia...)atakatua izaten da.

Bestetik, biktima dago eta bi mota daude:
- Pasiboa: Fisikoki ahula eta suguritate falta duena. Normalean, beheraldiak jazaten ditu, barnerakoia da eta lagunik gabe egoten da.
-Zirikatzailea: Bere izaera nahiko jasan ezina izaten da eta bere erantzunak gogorrak izaten dira.

Azkenego partehartzailea, ikuslea da. Hau, akosatzailearen gogorgarria; modu zuzenean ez dute parte hartze baina han egoten dira, askeak edo neutralak; ez dute parte hartu nahi eta aldezkariak; biktimaren alde egoten direnak.

Bullyingaren deskripzio labur bat egin ondoren eskolan egoera hau nola antzeman ahal den ikusiko dugu. Horrela, ekiditu ahal izateko.Buktima hurrengo ezaugarriak izango ditu:
-Eskolara ez joatea.
-Eskolako notetan beherakada bat somatzea.
-Apatia edo tristura.
-Lan taldeetan ikasle batek aukeratuta ez dagoela ikusterakoan.
-Bakardadea, beste ikasleekin harremanetan jartzen ez dela ikustea.
-Barreak edo esamesan egotea ikasle horrek hitzegiten duenean.
-Golpeekin edo zauriekin patiotik bueltatzen dela ikustean.
-Klasean parte hartzerakoan urduri jartzen bada.
-Izaten dituen eztabaidak beti ikasle berdinekin izaten bada.

Erasotzailearen izaera berriz, honako ezaugarriak ditu:
-Arauak ez betetzea.
-Besteak zirikatzea.
-Izaera erasotzailea izatea.
-Harroa eta menperatzaile izatea ikasleekiko.
-Bakarmena ez eskatzea, beraien izaeraren erantzukizuna ez onartzea.
-Beraien izaeraz harro egotea.

Ikusten dugunez, arazo hau ez da erraza antzematea ezta honen kontra jokatzea horregatik laguntza behar baduzue web orri honetan aurkitu ahal duzue.

Dislexia

Eskolan arazoak dituzten umeen gurasoek arduratzea normal da. Ardura hori, Eskolan gainbehera bat egoteagatik edo gauza askorengatik izan daiteke, baina sortzen diren arazoetatik bat dislexia edo adimenaren defizita da.
Arazo hau duten umeek, normalean, hasieran, ume argiak izaten dira. Beraien portaera etxean, egokia izaten da. Baina klasea aurrera doan heinean pixkanaka atzeratutak geratzen diren umeak izaten dira.
Gainera, ume batzuek geldi egoteko zailtasunak dituzte. Adimenaren defizita %15 umei gertatzen zaie.
Ikusi egin da arazo honen eragilea sistema nerbiosoan zailtasun bat edukitzean ematen dela.

Honen aurrean, tratamendu dago eta ez da arazo serioa baldin eta denborarekin hartzen baldin bada. Gurasoek zein irakasleek ezagutu behar dituzte zeintzuk diren arazo honen ezaugarriak:
- Adi egoterakoan zailtasunak izatea.
- Momentuan esandakoa gogoratzeko zailtsasunak izatea.
- Eskolan beherakadak izatea, gehienetan irakurmen, idazmen eta matematika arloetan.
- Zailtasunak izatea ezkerra eta eskuma ezberdintzerakoan. Adibidez 25 eta 52 nahastea edo b eta d.
- Koordinatzerakoan, arazoak izatea (ibiltzerakoan,kiroletan...)
- Eskolako notak, liburuak, materiala...apropox galtzea.
- Denboraren kontzeptuak ezin ditu ikasi, gaur, atzo eta bihar nahasten ditu.

Arazo honen aurrean artu ahal dugun erantzuna:
- Umeari berarekiko interesa dugula adieraztea, berak irakasleen erantzunen aurrean intseguritatea bait dauka.
- Ebaluazioan, umearen hasierako mailarekin egin behar dugu konparaketa, ez beste -umeekin.Gai batzuetan, laguntza gehiago behar du eta eman behar diogu.
- Ahal den neurrian banakako arreta eman behar zaio, berak jakitea ulertzen ez duenaren aurrean galdetu ahal duela.
- Askotan ariketak ez ditu ulertuko eta ulertzen dituela ikusi behar dugu. Gaia zatitan banandu eta pausoz pauso azalduz joan.
- Berria den informazioa behin eta berriro errepikatu.
- Teknika berri baten aurrean praktika gehiago behar du.
- Laguntza behar du kontzeptu berriak lehenengoko esperientzekin erlazionatzeko
- Denbora eman behar zaio, pentsatzeko, lana bukatzeko...
- Irakurtzerakoan, bere mailako liburuak irakurri behar ditu
- Testu idatzi baten aurrean, errore guztiak ez dira azpimarratu behar. Bakarrik, momentuan latzen ari garenak.
- Posible bada ahozko azterketak egitea.
- Beste ikasleak baino asko gehiago nekatzen da, beraz, etxeko lanak egitea gehiago kostatzen zaie, laburragoak jarriko diegu.
- Ezinbestekoa da lan ona goranztea umea motibatzeko.
- Klasean parte hartzeko aukerak eman behar zaio. Altuan irakurri ez badu nahi ez dugu behartu behar.
- Ikasteko aukera ematea baliabide didaktiko ezberdinekin, berarentzako lagungarriak izan ahal direnak.

Oso garrantzitsua da edozen irakasle dislexiari buruzko oinarrizko kontzeptu batzuk edukitzea. Modu honetan eskolako arazo asko ekidituko genituzkelako.

Down sindromea

Down sindromea duten umeen kontzertu bat

Down sindromearen izena, Jonh Cargdon Hagdon Down-engatik daukagu. Berak izan zen sindrome hau aurkitu zuen lehenego pertsona baina inoiz ez zuen sindoromearen zergatia jakin. 1958an Jerome Lejeune deskubritu zuen sindrome honen zergatia. Gorputzeko zeluletan soberan dagoen kromosoma batengatik hain zuzen ere. Giza gorputzean, 10 bilioi zelula ditugu eta zelula bakoitzaren muinean 46 kromosoma biltzen dira, 23 bikote. 21 parean bi kromosoma egon beharrean 3 daudenean (bera, 47 kromosoma daudenean) sortzen da.
Down sindormea definitu zenetik guar egun arte 100 urte baino gehiago pasa dira, baina oraindik ez da sendatzeko baliabiderik aurkitu. Esan beharra dago, aurrerapauso asko izan direla azkenengo 10 urteotan eta orain gaixotasunari buruzko infomazio gehiago daukagula.
Ama gero eta nagusiago izan ezkero haurrak sindromea izateko aukera gehiago izango du.

Aurrerapauso asko eman dira. Osasun arloan, egiten zaien osasun jarraipenari esker, ikusmen arazoak antzematen dira. Haien ezaugarri bat kataratak dira eta orain dela gutxirarte ez ziren antzematen. Irakurri ezin zutela pentsatzen zen. Bestetik, metabolismo arazoak dituzte, horregatik, gizenak eta traketsak dirudite. Baina, hau pastilatxo batekin konpondu daiteke.
Ikusten dugunez, bizi kalitatea handiagoa da orain. Gizarte arloan, ere eman dira aldaketak.

Gaur egun, ez daude aislatuak. Eskoletan integratzen dira eta horretarako guk, irakasleok, zeregin handia daukagu, ezin dugu ume bat edozien izanda alde batera utzi. Kiroldegietan ere ikusten ditugu, lagun artean barrezka...hobeto bizitzeko aukera dute.

Hezkuntza eta gizarte arloan oraindik asko egiteko dago. Atzerapen mentala izatea ez du esan nahi pertsona horiek ezin dutela ikasi. Ikasi bai, baina motelago soilik, Haurrak ingurun normal batean hezitzea oso garrantzitsua da.

tunez

Orain dela hilabete eta erdi klaseko bidaia egin genuen. Gure helmuga Tunez zen, zirkuito bat egin genuen herri osotik eta oso ondo pasa genuen. Egun zoriontsu hoiek gogoratzeko eta klaseko lagunak ezagutzeko argazki hau utzi dizuet, ea zuek ere animatzen zareten!!

web interesgarri bat

kaixo, arratsaldeon guztioi!! Pasadan egunean, informatikako klasean irakatsi ziguten nola egin ahal zen "vinculo" bat. Horregatik hemen usten dizuet web bat, non, Haur hezkuntzan ematen diren arazoei buruz ere hitz egiten den http://www.idoiaeskola.blogspot.com , espero dut baliogarria izatea.
Hurrengorarte!!